Bilgisayar Sektörü Hakkında Genel Bilgi
20’inci yüzyılın ortalarında yaygınlaşmaya başlayan bilgi işlem makineleri, önceleri tekrarlı basit işlemleri hızlandırmak ve sayılar hesaplamalar için tasarlanmıştı. Giderek daha hızlı işlemcilerin keşfedilmesi ve donanımların boyutlarının küçülmesi, bu donanımlar için geliştirilen yazılımların da yalnızca iş ve ticaret hayatını değil, günlük yaşamı da çok kolay hale getirmesi, bilgisayarın günümüzde geniş kitleler için vazgeçilmez olmasının temel nedenleri oldu.
Türkiye’de Bilgisayar Sektörü
PC satışlarının yarıdan fazlasını yerel firmalar, ‘No Name’ (İsimsiz) ürünlerle gerçekleştiriyorlar. Dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de notebook kullanımı çok hızlı bir şekilde yaygınlaşıyor. Son yıllarda, dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de, bilişim sektörü çok hızlı bir gelişim içerisinde. Türkiye ekonomisinin yüzde 6.1 oranında küçüldüğü 1999 yılında bile sektör yaklaşık yüzde 15 oranında genişlemeyi başardı. Enflasyonla mücadele programı doğrultusunda 2000 yılının başında, değeri önceden belirlenmiş kur sepeti uygulamasına geçilmesi ve faizlerin hızlı bir düşüş içerisine girmesiyle, ülkemiz ekonomisinde önemli değişimler yaşandı. Enflasyonun, kur sepetindeki artıştan daha yüksek olması ve TL’nin değerlenmesi, ithalatın daha cazip hale gelmesine neden oldu. Reel faizlerin iyice gerilemesi, bireysel kredilere olan talebin ve iç tüketimin canlanması ve bu canlılığın da ithalata yansıması, kişisel bilgisayar satışlarını da olumlu yönde etkiledi. Bununla birlikte şirketlerin de uzun vadeli ve TL bazında kampanyalar düzenlemeleri bu canlanmayı destekledi. 2000 yılı içerisinde ülkemizde yaklaşık 800 bin adet PC satışı gerçekleştiği tahmin ediliyor. Şu an Türkiye bilgisayar pazarında yapıları birbirinden farklı üç tür firma bulunuyor: IBM, HP, Compaq gibi uluslararası firmalar, Beko, Vestel, Escort gibi ulusal firmalar, ülke genelinde ismi bilinmeyen, belirli bölge ve illerde faaliyette olan yerel ve uluslararası firmalar ağırlıklı olarak marka bilinirlikleri ve pazarlama faaliyetleri ile öne çıkıyorlar. Ülkemiz ticari işletmelerinde kullanılan PC’ler ağırlıklı olarak bu türden uluslararası ve ulusal firmalardan temin ediliyor. Yerel firmalar ise; satışlarını bir veya birkaç ilde gerçekleştiren, reklam ve pazarlama giderleri diğerlerine göre çok daha az olduğundan, ‘No Name’ ya da ‘Toplama’ diye de bilinen ürünlerini uygun fiyatlardan satabilen şirketler. Söz konusu fiyat avantajı, Türkiye’deki toplam PC talebinin yarısından fazlasını yerel firmaların karşılamasını sağlıyor.
Dünya genelinde notebook satışlarında, sunucu ve masaüstü bilgisayar satışlarındaki artışa göre, gözle görülür bir canlanma yaşanmakta. Bu gelişmeler Türkiye piyasasında da görülüyor. Notebook satışlarının önemli oranda artmasının nedenleri şunlar:
Özellikle internet üzerinden hemen her konuda bilgiye erişebilme olanaklarının artması ile birlikte bu erişimin her yerden ve çabuk olma ve kolaylığı sayesinde şirket çalışanlarının ofis dışında da çalışabilmeleri,
Firmaların hem bu şekilde işgücü verimliliğini, hem de motivasyonu arttırmak amacıyla yerine notebook talep etmeleri,
Notebook pazarında faaliyet gösteren firma sayısının ve buna paralel olarak ürün çeşitliliğinin artması,
Yoğun rekabet ile birlikte firmaların kampanyalar ve fiyat indirimleri yaparak sağladıkları kolaylıklar.
TABLO 1: Türkiye internet pazarı gerçekleşmeleri ve 2003-2004 yılı beklentileri
2000 2001 2002 2003 2004
Kullanıcı Sayısı (mio) 1.7 3,5 6 7,5 10,0
Int. Penetrasyonu 2,7 5,2 8,9 10,9 14,4
PC Penetrasyonu 3,7 5,4 7,1 8,5 10,1
Bilgisayar satışlarının artmasında en önemli etkenlerden biri de kuşkusuz internet kullanımının yaygınlaşması oldu. Ülkemizde de kullanıcıların internete olan ilgisi giderek artıyor. En çok reklam harcaması yapan şirketler sıralamasında, Internet Servis Sağlayıcılar (ISP) üst sıralarda. Bunun temel nedeni, pazara büyük oyuncuların da girmesiyle rekabetin kızışması. Beklentiler, PC ve internet kullanım oranının yıllar itibarı ile düzenli bir artış göstereceği yönünde. Bununla birlikte internet penetrasyonunun bilgisayar penetrasyonundan daha çabuk artacağı beklentisi şu olasılıklar dahilinde mümkün:
>>İnternet cafélerin daha popüler hale gelmesi,
>>Evindeki PC’lerde internet erişimi bulunmayan bireysel kullanıcıların azalması,
>>İnternete erişimin internet TV, internet terminali ya da avuçiçi bilgisayarlar gibi alternatif cihazlarla gerçekleşecek olması.
Türkiye Internet ve PC Penetrasyonu
Sözü geçen alternatif cihazların en önemlisi, Personal Digital Assistant (PDA) denilen avuçiçi bilgisayarlar. Özellikle son beş yıldır gelişmiş ülkelerde hızla yayılan bu cihazlar, sıradan bir bireysel kullanıcının masaüstü bilgisayarlarla yaptığı işlemlerin önemli bir kısmını ufak ve taşınabilir hale getirmesine rağmen ülkemizde henüz çok yeni olması nedeniyle, büyük çoğunluk tarafından bir çeşit ‘Databank’ olarak bilinmekte. Bu cihazların sahip olduğu işletim sistemleri üzerinde bankacılık uygulamaları ve oyunlar geliştiriliyor, bunun yanısıra çevre birimleri ve aksesuarları ile giderek genişleyen bir faaliyet kolu haline geliyorlar. 3COM şirketinin ürettiği ‘PALM’ markalı ürünler, dünyada olduğu gibi ülkemizde de bu pazarda lider durumunda. Eğer bir şirket, bir ürünün geliştirilmesinde önemli rol oynamış ve uzun süre pazarın büyük bir kısmını elinde tutmuş ise, tüketiciler söz konusu ürünü, o şirketin ya da markasının adı ile hatırlayabiliyorlar. Ülkemizde kağıt mendillere Selpak, hazır kahveye Nescafe denilmesi gibi, PDA’ler de genelde PALM ismi ile özdeşleşmiş durumda. PALM şirketinin yanısıra HP ve Casio gibi önemli ve ciddi elektronik şirketleri de, PDA pazarında faaliyetteler. Şu an bilgisayar veya mobil iletişim cihazı satışı gerçekleşen noktaların çok azında PDA bulunuyor. Söz konusu dağıtım kanallarının artması ve pazardaki rekabet ve teknolojik yenilenmeye bağlı olarak fiyatların düşmesiyle birlikte ülkemizde de PDA satışlarının büyük oranda artacağı düşünülüyor. Gerek PALM, gerekse diğer firmaların PDA’lerinin önümüzdeki yıllardaki satış performansları ayrıca kablosuz data iletişimin kalitesi ve fiyatı ile de doğrudan bağlantılı. Bugün bir bankacılık işlemini PDA ile gerçekleştirmek mümkün olmakla birlikte bu iş halen yeterince hızlı değil. İleride bu ve bunun gibi uygulamaların hem hızlı hem de ucuza yapılabilmesi, bu cihazları daha cazip hale getirecek.
-kobifinans.com.tr-